Frezarki do drewna – jak wybrać frezarkę, frez i odpowiedni osprzęt?

Frezowanie drewna należy do najbardziej wszechstronnych operacji stolarskich. Jedną maszyną można wykonywać rowki, wręgi, fazy, zaokrąglenia, profile dekoracyjne, połączenia stolarskie, uchwyty we frontach, elementy drzwiowe czy pracować według szablonu.

Nie istnieje jednak jedna frezarka odpowiednia do wszystkich tych zadań.

W zależności od rodzaju produkcji można wybrać:

• frezarkę górnowrzecionową,
• frezarkę zamontowaną w stole,
• frezarkę dolnowrzecionową,
• frezarkę CNC,
• specjalistyczne przyrządy do konkretnych operacji.

Równie ważne jak sama maszyna jest odpowiednie dobranie frezu, głowicy, płytki wymiennej oraz osprzętu.

Jeżeli szukasz rozwiązania według wykonywanej czynności, zobacz również dział Frezowanie.

Frezarka górnowrzecionowa – najbardziej uniwersalne rozwiązanie

Frezarki górnowrzecionowe są dobrym wyborem dla użytkownika, który potrzebuje mobilnego i wszechstronnego elektronarzędzia.

Frezarka może być prowadzona po materiale lub współpracować z:

• prowadnicą,
• szablonem,
• tuleją kopiującą,
• frezem z łożyskiem,
• stołem frezarskim.

Pozwala wykonywać między innymi:

• rowki,
• wręgi,
• fazy,
• zaokrąglenia,
• otwory i gniazda,
• profile krawędzi,
• kopiowanie elementów,
• połączenia stolarskie.

Przykładem mocnej frezarki przeznaczonej również do współpracy ze stołem jest CMT 7E 2400 W. Model oferuje regulację prędkości 8000–21000 obr./min, tuleje 8 i 12 mm oraz możliwość precyzyjnej regulacji wysokości podczas pracy pod stołem.

Kiedy warto zamontować frezarkę w stole?

Przy obróbce krawędzi często wygodniej jest przesuwać materiał względem frezu, zamiast prowadzić ciężką frezarkę po obrabianym elemencie.

Do tego służą stoły do frezowania.

Stół frezarski dobrze sprawdza się przy:

• profilowaniu listew,
• zaokrąglaniu krawędzi,
• wykonywaniu wręgów,
• seryjnej obróbce podobnych elementów,
• pracy z niewielkimi detalami,
• frezach prowadzonych względem przykładnicy.

Takie stanowisko może być bardzo dobrym etapem pośrednim pomiędzy ręczną frezarką a zakupem dużej frezarki dolnowrzecionowej.

Dobrym przykładem jest Kreg PRS2100 z regulowaną przykładnicą, płytą montażową i wymiennymi pierścieniami.

Frezarka dolnowrzecionowa – do cięższej i powtarzalnej obróbki

Jeżeli frezowanie jest jednym z podstawowych etapów produkcji, warto rozważyć frezarkę dolnowrzecionową.

W porównaniu z ręczną frezarką zamontowaną w stole profesjonalna maszyna dolnowrzecionowa jest przeznaczona do cięższej i bardziej wydajnej pracy.

Pozwala wykorzystywać duże głowice i frezy nasadzane, dzięki czemu dobrze sprawdza się przy:

• produkcji profili,
• wykonywaniu listew,
• rowkowaniu,
• wręgowaniu,
• profilowaniu i kontrprofilowaniu,
• produkcji ramek,
• obróbce drzwi i frontów,
• wykonywaniu połączeń stolarskich.

Przykładem jest JET JWS-34KXM, która pracuje z wrzecionem 30 mm, a po zastosowaniu odpowiednich tulei umożliwia również korzystanie z wybranych frezów trzpieniowych 8 i 12 mm.

Frezarka górnowrzecionowa czy dolnowrzecionowa?

Najprościej rozdzielić je według sposobu pracy.

Frezarka górnowrzecionowa

Wybierz ją, jeżeli:

• potrzebujesz mobilnego elektronarzędzia,
• wykonujesz różne pojedyncze projekty,
• pracujesz z szablonami,
• chcesz frezować w środku dużego elementu,
• potrzebujesz dużej uniwersalności.

Frezarka dolnowrzecionowa

Ma większy sens, gdy:

• regularnie wykonujesz serie elementów,
• obrabiasz długie listwy i profile,
• potrzebujesz większych głowic,
• często wykonujesz profile i kontrprofile,
• zależy Ci na stałym, stabilnym stanowisku.

W profesjonalnej stolarni oba rozwiązania mogą się uzupełniać.

Frezarki CNC – kiedy frezowanie warto zautomatyzować?

Frezarki CNC wykonują obróbkę na podstawie przygotowanego programu.

W aktualnej ofercie Laguna Polska znajduje się kilka modeli i2R IGM oraz wyposażenie do tych maszyn.

CNC jest szczególnie przydatne przy:

• wykonywaniu powtarzalnych elementów,
• wycinaniu skomplikowanych kształtów,
• grawerowaniu,
• produkcji tablic i znaków,
• frezowaniu 2D i 3D,
• wykonywaniu otworów i kieszeni,
• produkcji krótkich i średnich serii.

Największą zaletą nie jest samo „skomplikowane frezowanie”, lecz przede wszystkim powtarzalność.

Po prawidłowym przygotowaniu programu kolejny detal może zostać wykonany według tych samych współrzędnych.

Czy CNC opłaca się w małej stolarni?

Nie musi być zarezerwowane wyłącznie dla dużej fabryki.

Mała frezarka CNC może być uzasadniona, jeśli warsztat regularnie wykonuje:

• napisy,
• logo,
• elementy dekoracyjne,
• szablony,
• identyczne części meblowe,
• produkty wykonywane według własnych projektów.

Jeżeli jednak większość pracy polega na prostym profilowaniu krawędzi, zakup CNC tylko dlatego, że jest bardziej zaawansowaną technologią, nie musi być ekonomicznie uzasadniony.

Frezy trzpieniowe – narzędzie dobieramy do operacji

Niezależnie od jakości frezarki końcowy rezultat zależy w dużej mierze od zastosowanego narzędzia.

W kategorii frezy trzpieniowe znajdziesz obecnie szeroką gamę narzędzi przeznaczonych do różnych zastosowań. Główna kategoria frezowania obejmuje 74 produkty bezpośrednio w tej gałęzi oraz dalsze podkategorie według typu pracy.

Dostępne są między innymi:

• frezy do rowków,
• frezy dłutujące i wyrównujące,
• frezy obcinające,
• frezy promieniowe,
• frezy czołowe,
• frezy V,
• frezy do wręgowania,
• frezy profilowe i dekoracyjne,
• frezy do uchwytów,
• frezy do połączeń,
• zestawy do drzwi i ramek.

Jaki frez do rowka?

Do typowego rowkowania najczęściej stosuje się frezy proste lub spiralne odpowiednie do materiału i konkretnej operacji.

Najważniejsze parametry to:

• średnica robocza,
• długość części roboczej,
• długość całkowita,
• średnica trzpienia,
• geometria ostrza.

Nie należy wykonywać bardzo głębokiego rowka jednym przejściem tylko dlatego, że długość ostrza na to pozwala.

Przy większej głębokości lepiej wykonywać kilka stopniowych przejść, ograniczając obciążenie frezu i frezarki.

Frez z łożyskiem – kiedy jest przydatny?

Łożysko może prowadzić frez bezpośrednio po krawędzi materiału lub po szablonie.

Takie rozwiązanie świetnie sprawdza się przy:

• kopiowaniu kształtów,
• zaokrąglaniu krawędzi,
• fazowaniu,
• obcinaniu nadmiaru,
• wykonywaniu kilku identycznych elementów.

Przed zakupem warto zwrócić uwagę, czy łożysko znajduje się nad czy pod częścią roboczą, ponieważ wpływa to na sposób przygotowania i położenie szablonu.

Frez 8 mm czy 12 mm?

Średnica trzpienia musi odpowiadać tulei zaciskowej frezarki.

W wielu ręcznych frezarkach spotykane są frezy 8 mm, natomiast mocniejsze urządzenia mogą obsługiwać również 12 mm lub 12,7 mm.

Większy chwyt może zapewniać większą sztywność przy odpowiednio dużych narzędziach, ale nie oznacza to, że należy zawsze wybierać największy możliwy trzpień.

Najważniejsza jest zgodność z maszyną i zastosowaniem.

Głowice frezarskie – do frezarek dolnowrzecionowych

Bardzo dużą część tej kategorii stanowią głowice frezarskie, noże i płytki wymienne HW.

Obecnie jest to około 686–687 produktów, głównie IGM i CMT Orange Tools.

Głowice służą między innymi do:

• wykonywania rowków i wręgów,
• strugania,
• profilowania,
• wykonywania połączeń,
• frezowania kątowego,
• zaokrąglania,
• produkcji elementów drzwiowych,
• pracy z wymiennymi nożami profilowymi.

Przy takim narzędziu trzeba zwrócić uwagę przede wszystkim na średnicę mocowania, średnicę zewnętrzną, wysokość roboczą oraz zakres dozwolonych obrotów.

MAN i MEC – co oznaczają te oznaczenia?

Przy profesjonalnych głowicach spotkasz oznaczenia:

MAN – narzędzie przewidziane do pracy z ręcznym posuwem materiału,

MEC – narzędzie przeznaczone do mechanicznego podawania materiału.

Takie oznaczenia są również stosowane w specyfikacji głowic dostępnych na Laguna Polska.

Nie należy ich ignorować przy doborze narzędzia do sposobu pracy maszyny.

Jeżeli w profesjonalnym stanowisku używany jest posuw mechaniczny, narzędzie również musi być odpowiednio dobrane do planowanej konfiguracji.

Płytki wymienne – jak dobrać właściwą?

Wiele frezów i głowic wykorzystuje wymienne płytki z węglika spiekanego.

To praktyczne rozwiązanie, ponieważ po zużyciu krawędzi nie trzeba wymieniać całego korpusu narzędzia.

Płytka musi jednak zgadzać się pod względem:

• wymiaru,
• grubości,
• kształtu,
• otworu,
• liczby krawędzi,
• przeznaczenia.

Nie należy dobierać płytki wyłącznie na podstawie zdjęcia.

Najbezpieczniej korzystać z oznaczenia konkretnego narzędzia oraz danych producenta.

Osprzęt do frezarek – tuleje i prowadzenie

W kategorii osprzęt do frezarek dostępne są obecnie m.in. tuleje zaciskowe oraz zestawy tulei prowadzących CMT.

Tuleja zaciskowa

Jej zadaniem jest prawidłowe zamocowanie trzpienia frezu.

Średnica musi odpowiadać dokładnie zastosowanemu chwytowi, np.:

• 6 mm,
• 6,35 mm,
• 8 mm,
• 10 mm,
• 12 mm,
• 12,7 mm.

Nie należy próbować zaciskać trzpienia w tulei o innej nominalnej średnicy.

Tuleja prowadząca

Pracuje natomiast z szablonem i pozwala prowadzić frezarkę według wcześniej przygotowanego kształtu.

To bardzo przydatny sposób wykonywania powtarzalnych elementów bez CNC.

Frezowanie czasz, okręgów, liter i dekoracji

Frezowanie nie musi ograniczać się do prostych krawędzi i rowków.

W strukturze Laguna Polska znajdują się również wyspecjalizowane działy:

• frezowanie czasz,
• frezowanie liter i cyfr,
• frezowanie elips i okręgów.

Znajdziesz w nich przyrządy, szablony i narzędzia pozwalające wykonywać konkretne, powtarzalne kształty.

To dobry przykład sytuacji, w której nie zawsze potrzebna jest frezarka CNC. Do powtarzalnej, ale prostej geometrii dobrze przygotowany szablon lub przyrząd może być znacznie prostszym i tańszym rozwiązaniem.

Jak dobrać obroty frezarki?

Nie istnieje jedna prawidłowa prędkość dla każdego frezu.

Na dobór obrotów wpływają między innymi:

• średnica narzędzia,
• geometria,
• materiał,
• liczba ostrzy,
• sposób mocowania,
• rodzaj wykonywanej operacji,
• zalecenia producenta frezu.

Ogólna zasada jest taka, że duże narzędzia wymagają większej ostrożności przy prędkości obrotowej niż niewielkie frezy.

Zawsze należy przestrzegać maksymalnych obrotów podanych dla konkretnego narzędzia.

Dlaczego frez przypala drewno?

Przypalenie powierzchni może mieć kilka przyczyn:

• tępy frez,
• zbyt wolny posuw,
• niewłaściwe obroty,
• zbyt duża głębokość jednego przejścia,
• zanieczyszczone ostrze,
• zatrzymywanie materiału podczas pracy.

Samo zmniejszenie obrotów nie zawsze rozwiązuje problem.

Trzeba analizować obroty i posuw razem, ponieważ to od ich wzajemnej relacji zależy sposób pracy ostrza w materiale.

Dlaczego drewno wyrywa się podczas frezowania?

Wyrwania najczęściej pojawiają się w trudnym układzie włókien, przy zużytym narzędziu lub zbyt agresywnej obróbce.

Pomóc może:

• mniejszy zbiór podczas jednego przejścia,
• ostre narzędzie,
• prawidłowy kierunek prowadzenia,
• odpowiednia geometria frezu,
• przejście wykańczające,
• pozostawienie niewielkiego naddatku do ostatniego frezowania.

Przy drewnie litym warto zawsze obserwować kierunek włókien, szczególnie na końcach i powierzchniach o zmiennym przebiegu słojów.

Frezowanie współbieżne czy przeciwbieżne?

W typowej ręcznej pracy frezarką lub na stole podstawowym sposobem jest frezowanie przeciwbieżne, ponieważ zapewnia bardziej przewidywalne prowadzenie narzędzia i materiału.

Frezowanie współbieżne wymaga znacznie większej kontroli i nie powinno być traktowane jako zwykły sposób na szybsze wykonanie pracy.

Szczególnie przy frezowaniu ręcznym trzeba zawsze stosować kierunek pracy zgodny z instrukcją maszyny i narzędzia.

Frezarka 230 V czy 400 V?

W niewielkim warsztacie 230 V jest często najbardziej praktycznym rozwiązaniem.

Może w zupełności wystarczyć do:

• frezarek górnowrzecionowych,
• stołów frezarskich,
• wielu mniejszych maszyn stacjonarnych.

W cięższej produkcji częściej pojawiają się urządzenia 400 V, szczególnie gdy rośnie moc silnika i obciążenie podczas regularnej pracy.

Nie warto jednak wybierać frezarki tylko według napięcia.

Znacznie ważniejsze są:

• rodzaj wrzeciona,
• dostępne obroty,
• wielkość stołu,
• zakres regulacji,
• możliwości mocowania narzędzi,
• wymagany sposób pracy.

Posuw mechaniczny przy frezarce – kiedy warto?

Jeżeli przez frezarkę dolnowrzecionową przechodzi wiele identycznych elementów, posuw do maszyn może znacząco poprawić powtarzalność stanowiska.

Posuw zapewnia bardziej stałą:

• prędkość prowadzenia,
• siłę docisku,
• pozycję elementu względem przykładnicy.

Ma to szczególne znaczenie przy produkcji:

• listew,
• profili,
• ramek,
• elementów drzwiowych,
• większych serii jednakowych części.

Przy doborze należy uwzględnić zarówno maszynę, jak i rodzaj używanego narzędzia.

Odciąg pyłu i wiórów przy frezowaniu

Frezarka potrafi wytworzyć dużą ilość wiórów w bardzo krótkim czasie.

Dlatego dobre odpylanie wpływa nie tylko na porządek w warsztacie.

Pomaga również:

• utrzymać widoczność obrabianego elementu,
• ograniczać gromadzenie wiórów przy narzędziu,
• utrzymać czystsze stanowisko,
• poprawić komfort pracy.

Przy frezarce dolnowrzecionowej warto szczególnie zwrócić uwagę na średnicę króćca oraz wydajność zastosowanego odciągu do trocin.

Jaką frezarkę do drewna wybrać?

Najprościej rozpocząć od zastosowania.

Potrzebujesz mobilnej i uniwersalnej frezarki
→ wybierz frezarkę górnowrzecionową.

Chcesz wygodnie profilować krawędzie i niewielkie elementy
→ sprawdź stoły do frezowania.

Regularnie produkujesz listwy, ramki i profile
→ wybierz frezarkę dolnowrzecionową.

Potrzebujesz automatycznej i programowalnej obróbki
→ zobacz frezarki CNC.

Masz już frezarkę i potrzebujesz narzędzia
→ przejdź do frezów trzpieniowych.

Pracujesz frezarką dolnowrzecionową
→ sprawdź głowice frezarskie, noże i płytki HW.

Pracujesz według szablonów
→ sprawdź osprzęt do frezarek.

Frezarki, frezy i osprzęt w Laguna Polska

Dział Frezarki do drewna w Laguna Polska obejmuje nie tylko same maszyny, lecz cały system potrzebny do frezowania: od ręcznej frezarki i stołu, przez frezy trzpieniowe, aż po profesjonalne głowice do maszyn stacjonarnych i rozwiązania CNC.

Dlatego przy wyborze najlepiej rozpocząć nie od pytania:

„Która frezarka jest najlepsza?”

lecz:

„Jakie elementy chcę wykonywać i w jakiej liczbie?”

Pojedyncze projekty i różne zadania przemawiają za uniwersalną frezarką górnowrzecionową.

Powtarzalne profilowanie krawędzi może uzasadniać stół frezarski.

Seryjna produkcja listew i profili prowadzi w stronę frezarki dolnowrzecionowej i posuwu.

Natomiast przy skomplikowanych kształtach i powtarzalnej produkcji warto rozważyć CNC.

Odpowiednio dobrana maszyna + narzędzie + sposób prowadzenia materiału dają znacznie lepszy efekt niż wybór najmocniejszej frezarki bez uwzględnienia rzeczywistego procesu pracy.